Geschiedenis van de Jazz

Het woord Jazz
* staat voor levendig
* energie en kracht
* stamt af van jasm, een afkorting van orgasm
* komt van chasser is jagen, ook hofmakerij

Als aanduiding van een muzieksoort komt het woord het eerst voor in 1917 (Orginal Dixieland Jazz Band).
In eerste instantie wordt de muziek door de spelers/ makers zelf nog ragtime genoemd. Jazz is een manier van spelen.
Andere termen zijn Afro-Amerikaanse muziek, creative music en improvised music


Afrikaanse elementen
* plaats van de muziek in de samenleving, verbonden met dagelijks leven (Afrikaans werklied)
* het gebruik van pentatonische of aangepaste diatonische toonladder- de zgn. blue notes
* overeenkomsten tussen muziek en spraak, grens ligt in Afrika minder duidelijk - sound is belangrijk
spraak-zang-percussie
* organisatie van het ritme....vrijheid binnen de drie lagen (puls, metrum, melodie) kan enorm groot zijn:


Europese elementen
* samengestelde liedvorm, voorzin- nazinconstructie
* functionele harmonie; de hoofdtrappen I, IV & V
* toonkleur; instrumenten en getempereerde stemming
* het divisieve ritme; drie ritmische lagen zijn sterk op elkaar betrokken

Maar beide elementen (Afrikaans & Europees) gaan ook vaak samen:
vorm = samengestelde liedvorm ia Europees - maar de voorzin-nazinconstructie met de vraag-antwoord constructiekomt is Afrikaans;
melodiek= korte motieven met mogelijkheid te variŽren is Europees - maar de improvisatie is Afrikaans..de fieldholler (communicatieschreeuw)
klankkleur en toonvorming = Klankkeur het streven naar een eigen (individuele)sound
harmonie= eenvoudige europese harmonieŽn versus de trad. Afrikaanse muziek wwarin de functionele harmonie niet voor komt
ritme= Afrikaanse ritmische patronen (swing) gaan samen met typisch Europese marsritmes
work song= dagelijkse problemen/werk bezingen + zingen als verlichting van het werk
gospel song (Joshua Fought the Battle of Jericho)= tekst refereert aan de bijbel
spiritual (Roll Jordan Roll)= uit hymnen in de zwarte kerk
folk blues= oudste vorm van blues, wereldlijke tegenhanger van gospel en spiritual


In Noord -Amerika wordt de muziek van de slaven onderdrukt, maar in het Zuiden is men toleranter.
De slaven kwamen vnl uit West- en Centraal Afrika. Als de jazz ontstaat is de oorspronkelijke Afrikaanse
muziek zo goed als verdwenen.

Orleans was een welvarende handelsstad in Louisiana. Dat was van oorsprong Frans= grote Franse invloed.
Er ontstond een repressief, op segregatie gericht beleid waarbij de creolen (oorspronkelijk bij de blanken)
ook tot de zwarten werden gerekend. Creolen en zwarten raakten op elkaar aangewezen en zo ontstond vermenging
van de muziek. Het culturele leven is downtown. Eind van de eeuw was er een dansrage en veel professionele musici.
Na 1900 volgt de trek naar het Noorden.

De Blues (klikken voor info)

De harmonische trappen (akkoorden): Akkoordschema       coupletjes met 3 regeltjes tekst
I  ;I  ;I  ;I7 ;       /G   /G   /G   /G7 /      C C Rider, See what you have done
IV;IV;I7;I7;      /C7 /C7 /G7 /G7 /      C C Rider, See what you have done
V7;IV7;I1;I7;   / D7 /C7 /G7 /G7 /     You made me love you, and now my sweetheart is gone
C C Rider van Johnny Rivers 40 days & 40 nights by Muddy Waters

Zo'n blues-schema van 12 maten wordt steeds herhaald in een gevarieerde afwisseling met de volgende onderdelen:
Intro, zang met enkele coupletjes en dat soleren....nogmaals zingen en evt weer zang..outro.
Bij het soleren gebruik je de zgn bluestoonladder. (verlaging van de 3e, 5e en de 7e toon)
In C wordt dat dus: c d es f ges a bes c

Rags
Ragtime is de stijl, de rag is de compositie
The Entertainer van Scott Joplin)


Maar er zijn ook vele Europese elementen
zoals de samengestelde liedvorm ....later ook in de jazz overgenomen.
Scot Joplin heeft veel bijgedragen aan de formalisering van de ragtime.Hij wilde dat zijn stukken
in de concertzaal zouden worden uitgevoerd.
Er is invloed op de marsmuziek, bijv John Phillip Sousa (stars and stripes forever)


Song
Volksliedjes zijn mondeling overgeleverd (ook folk blues). Song zitten tussen volksliedjes en
liederen (traditie, maar componist bekend)
Drie typen:
* vocale songs , Tin Pan Alley (muziekuitgeverijen), Gershwin en Porter
* theatersongs ,White Minstrel/ Black Minstrel Show ; stereotypen, crow en Zip Coon
   de coonsongs zijn vocale versies van de instrumentale rags
* later variety of vaudeville
dansbare songs, lange traditie; zwarten spelen dansmuziek voor- en van blanken,cakewalk
eerste decennium dansorkest: rieten- koper-, strijkers en ritmesectie


Dan ontstaat de Jazz rond 1915 ....dat wil zeggen het samengaan van blues, rags en songs
Hoorde bij de optimistische levenswijze van een nieuwe generatie, in dancehall, musichall
In Europa ook bij de intellectuelen. Hier ook invloed op de Kunstmuziek. Onderzoek pas later.
Verspreiding was eerst als bladmuziek en later via de grammofoonplaat. Vanaf 1923 ook opnamen van zwarten.
De New-Orleansstijl wordt vnl opgenomen in Chicago - de zgn. Chigago Jazz.


Eerste Jazzmusici
* Buddy Bolden (geen opnames)
* Jelly Roll Morton met de Red Hot Peppers - swing

meer info over JAZZ